ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى

مقدمهء ناشر 7

مجمع التواريخ ( فارسى )

از اين كتاب نفيس آنچه تحقيق كرديم گويا در طهران ديگر نسخه‌اى نباشد و اگر كسى از آن نسخه‌اى داشته ما را از آن اطلاعى حاصل نشد اما در اروپا در كتابخانهء ديوان هند لندن و كتابخانهء سلطنتى برلين در هر كدام يك نسخه از آن وجود دارد . از آنجا كه بعللى در كار چاپ اين كتاب عجله داشتيم ما را فرصت كافى براى نوشتن حواشى و تعليقات بر آن فراهم نيامد فقط آنچه را كه علامهء استادى آقاى آقا نجفى متعنا اللّه به طول بقائه در حين مطالعهء نسخهء خطى بر آن افزوده‌اند عينا در پاى صفحات با امضاى ايشان نقل كرده و آنچه را هم خود از نوع توضيحات لغوى و غيره لازم ميدانستيم بدون امضا آورده‌ايم . كتاب مجمع التواريخ از حيث انشاء امتياز خاصى ندارد بلكه غالبا جملات آن بريده بريده و افعال رابط محذوف يا مكرر است فقط حيث عمدهء آن بسادگى و خلو آن از تكلف است و به همين علت بمراتب بر درهء نادره و جهانگشاى نادرى و گيتى گشاى ميرزا محمد صادق نامى و گلشن مراد ميرزا ابو الحسن غفارى ترجيح پيدا كرده و در يكى دو جا هم كه مؤلف خواسته است از ساده نويسى منحرف شود و راه تكلف و تصنع پيش گيرد مانند وصف قحط اصفهان ( ص 57 - 58 ) و جلوس شاه سليمان ثانى ( ص 116 - 118 ) باز خوب از عهده برآمده و عباراتش بهيچوجه مغلق و تركيباتش زياد غريب و دور از ذهن نيست . 3 - اهداء كتاب ناشر اين كتاب علاوه بر مراتب امتنانى كه از جانب آقاى بلاغى و عنايتى كه در واگذاشتن نسخهء وحيد و نفيس خود براى طبع در اختيار ما دارد صميمانه ممنون هدايت و اشارت حضرت علامهء المعى آقاى آقا سيد شهاب الدين نجفى مرعشى مد ظله است و در اين خدمتى كه بدست راقم سطور انجام مىشود در حقيقت فضل كلى و سهم عالى